Als je me een beetje kent, weet je dat ik echt ontzettend enthousiast word van het plotten van verhalen op een spanningsboog. Voor iemand die haar tentamens statistiek zo vaak mocht overdoen als ik (studie psychologie), is het wonderlijk hoe enthousiast ik word van het zien van een normaalverdeling.

Queeste

Ik ben er namelijk echt van overtuigd dat ieder verhaal past op zo’n bell curve. Yep, ook als het gaat om het verslaan van iets dat waargebeurd is. Het gaat bij non-fictie namelijk in de kern om het weghalen van alle ruis en het terugbrengen van een serie van indrukken en gebeurtenissen tot een begin- en een eindpunt. Natuurlijk gebeurde er van alles óók op dat moment; natuurlijk beschrijf je niet in detail wat iedereen aan had, of wie er die dag dat persoon X werd aangereden op de Bilderdijkstraat nog meer voorbij reed. Je condenseert, je destilleert.

Hoe je die feiten dan op die spanningsboog plot? In het kort begin je met het uitlokkende incident; wanneer veranderde alles voor je hoofdpersoon? Welke vraag of queeste begon daar? En dan bouw je op naar de crisis (het moment waarop alles mislukt) en naar de climax. De climax is het moment dat alles toch nog goed blijkt te komen en je als kijker of lezer als het goed is samen met de hoofdpersoon tot een waardevol inzicht komt. Dat is de beloning die je krijgt voor de tijd die je erin hebt gestoken.

Lukt het?

Heerlijk dus, spanningsbogen plotten. Maar in de tussentijd heb ik wel geleerd dat je zo’n boog pas kunt tekenen als je al je materiaal hebt verzameld. Voor mijn boek bleef ik namelijk maar plotten, iedere keer gebeurde er iets nieuws dat toch ook nog relevant bleek voor mijn verhaal.

Ik leerde als schrijfcoach de afgelopen jaren ook iets. Namelijk, dat ik ze heel graag teken maar dat niemand ooit voor jou je spanningsboog kan vaststellen.

Je spanningsboog is namelijk jouw verhaal. Het is het verhaal dat jij wilt vertellen, met de klemtoon, insteek, de focus die jij erin wilt leggen. De vraag  ‘lukt het?’ gaat namelijk bijna altijd samen met een andere vraag: doet het ertoe dat het lukt?