We zeggen wel tegen elkaar: pas op, straks wordt het nog een self-fulfilling prophecy. We bedoelen dan een negatieve overtuiging over jezelf waar je in bent gaan geloven en die daardoor nog uitkomt ook. Dat je slecht bent in rekenen bijvoorbeeld, of in de weg vinden. Of in mijn geval allebei.

Vaak gaat het over een kleine, onschuldige eigenschap. Je ziet je minder goede kanten onder ogen, een teken van een gezond zelfbeeld, toch? Maar zonder dat we het altijd doorhebben, doen we het net zo goed bij de grote dingen. Dan is het niet meer een verwachting maar een voorspelling. En die voorspellingen bepalen hoe je een verjaardagsfeestje binnenloopt, naar welke baan je solliciteert, welke toekomst je voor jezelf ziet.

Kleurplaat

Ze komen natuurlijk ook wel ergens vandaan.

Ons brein legt nu eenmaal telkens verbindingen, als een kleuter met een kleurplaat met allemaal nummertjes erop (weet je nog?). We vormen onbewust voortdurend verhalen, al helemaal als we jong zijn, nog niet zoveel invloed hebben op ons leven, maar onszelf willen wijsmaken van wel. Dan is het onze taak om mama aan het lachen te maken, om stil te zijn zodat papa niet boos wordt, om niet aan onze broer of zus te laten zien dat we bang zijn.

En dan, als we ouder zijn, zeggen we tegen onszelf: ik kan niet stoppen met roken/ik zou minder moeten drinken/ik ben niet zo creatief/ik ben niet geschikt voor een relatie, want ik ben nu eenmaal geen doorzetter/niet slim genoeg/te luid/onhandig. (Doorhalen wat niet op jou van toepassing is 😊).

Verhaal

Ik kom hierop omdat ik ergens las dat narratieve therapie een van de meest effectieve vormen van traumatherapie is. Bij narratieve therapie draait het om de manier waarop mensen betekenis geven aan hun ervaringen. Met andere woorden: hoe je een verhaal maakt over je verleden en daarmee over wie je bent. Want daar gaat het om, ook in het Boeddhisme bijvoorbeeld: doorhebben dat je dat verhaal maakt. Dan kun je namelijk die aanname los gaan zien van wie je bent.

Een hele therapie die erop gericht is om mensen te leren om een coherent, positief verhaal over zichzelf te laten vertellen dus. Ook na een traumatische gebeurtenis, ook als je iets hebt gedaan wat je jezelf niet kunt vergeven, ook als je leven anders is geworden dan je had gehoopt.

Ik bedoel maar, storytelling is echt een krachtig middel. En dus is het ook belangrijk om te weten welke verhalen jij jezelf vertelt. 

Vraag je je nu af of ik probeer te zeggen dat niet de wereld maar jouw overtuigingen instaan tussen jou en je droom najagen? Dan weet je het antwoord al.